Bobi Wine: Msanii Aliyegeuka Kioo cha Mapambano ya Kisiasa Uganda
By Arushadigital
Kwa mvuto wa kipekee, ujasiri usioyumba na uwezo wa kugusa hisia za wananchi wa kawaida, nyota wa muziki wa Uganda Bobi Wine ameendelea kutikisa mizani ya siasa za taifa hilo. Tangu alipogeuza mwelekeo wa maisha yake kutoka jukwaa la muziki kwenda ulingo wa siasa takribani muongo mmoja uliopita, amejijengea hadhi ya kuwa mpinzani hatari zaidi wa utawala wa Rais Yoweri Museveni, aliye madarakani kwa zaidi ya miongo minne.
Bobi Wine, mwenye umri wa miaka 43 na jina lake halisi Robert Kyagulanyi Ssentamu, amewavutia hasa vijana—kundi linalounda idadi kubwa ya wananchi wa Uganda. Akiwa mzaliwa wa mitaa duni ya Kampala, anajitambulisha kama “Rais wa Geto,” akiyafanya maisha yake ya awali kuwa silaha ya kisiasa katika kampeni zinazogusa ajira kwa vijana, haki za binadamu na kupinga rushwa.
Januari 15 mwaka huu, Bobi Wine anatarajiwa kumenyana na Rais Museveni kwa mara ya pili katika uchaguzi wa urais. Hata hivyo, mazingira ya kisiasa na nguvu ya dola yanamuweka katika nafasi ngumu, huku wachambuzi wengi wakiona safari yake kuelekea Ikulu kuwa yenye vikwazo vikubwa.
Tangu aingie kwenye siasa, kiongozi huyo wa upinzani amekumbwa na misukosuko mingi ikiwemo kukamatwa mara kadhaa na kufunguliwa mashitaka ya jinai, hatua alizodaiwa kulengwa kisiasa. Mwaka 2018, mateso yake yalivuka mipaka ya Uganda na kuibua hisia za kimataifa, ambapo wanamuziki maarufu akiwemo Chris Martin wa Coldplay na Damon Albarn wa Gorillaz walisaini ombi la kutaka aachiliwe huru.
Alikamatwa kwa tuhuma za kumiliki silaha kinyume cha sheria na baadaye kwa uhaini, kesi ambazo hatimaye zilifutwa. Serikali imekuwa ikikanusha kuwa hatua hizo zilikuwa na mrengo wa kisiasa, ikisisitiza kuwa zililenga kudumisha sheria na utulivu wa nchi. Rais Museveni naye amemtuhumu Bobi Wine kwa kuandaa mikutano yenye vurugu—madai ambayo mpinzani huyo ameyakanusha vikali.
Safari ya Bobi Wine inaanzia mbali. Alipokua, Uganda ilikuwa chini ya mabadiliko makubwa ya kisiasa; Museveni alipochukua madaraka mwaka 1986, Bobi Wine alikuwa na umri wa takribani miaka minne. Alilelewa na mama yake, Margaret Nalunkuuma, muuguzi aliyekuwa mhimili wa familia, katika mtaa wa Kamwokya—eneo ambalo hadi leo limebaki kuwa alama ya utambulisho wake.
Akiwa na kipaji cha sanaa, Bobi Wine alisoma katika Chuo Kikuu cha Makerere na kuhitimu stashahada ya muziki, dansi na maigizo mwaka 2003. Ndipo alipoanzisha safari ya muziki aliyoiita “edutainment”—burudani yenye ujumbe wa kielimu na kijamii. Muziki wake uliochanganya reggae, Afrobeats na midundo ya asili ulimpa umaarufu mkubwa na kumtambulisha kama sauti ya mabadiliko.
Mwaka 2016, alijitenga na wasanii waliomuunga mkono Museveni kwa kutoa wimbo Situka, uliobeba ujumbe mzito wa kusimama dhidi ya uonevu wa viongozi. Mwaka uliofuata aliingia rasmi kwenye siasa na kushinda ubunge wa Kyadondo Mashariki kwa kishindo kikubwa, akizidi kura mara tano mpinzani wake wa chama tawala cha NRM.
Kutoka hapo, alizindua harakati za People Power zilizotambulika kwa kofia nyekundu—alama iliyogeuka nembo ya upinzani. Baada ya changamoto za usajili, harakati hizo ziligeuka chama cha National Unity Platform (NUP), ambacho Bobi Wine alichaguliwa kukiongoza.
Katika uchaguzi wa 2021, Bobi Wine alimkabili Museveni, lakini uchaguzi huo uliandamwa na vurugu zilizogharimu maisha ya watu kadhaa. Matokeo yalionesha Museveni akipata asilimia 59 dhidi ya asilimia 35 za Bobi Wine. Miaka miwili baadaye, simulizi ya maisha yake ilionyeshwa duniani kupitia filamu ya National Geographic Bobi Wine: The People’s President, iliyopata tuzo za Oscar.
Licha ya umaarufu wa kimataifa, Bobi Wine amesalia na ajenda ile ile: kupambana na rushwa, kutetea haki na kusukuma mbele sauti ya vijana. Hata hivyo, baadhi ya wachambuzi wanahoji kama ukosefu wake wa uzoefu wa kijeshi au kiutawala unaweza kuwa kikwazo, hasa katika taifa ambako jeshi lina ushawishi mkubwa wa kisiasa.
Hoja hiyo anaipinga vikali. “Uganda imekuwa tayari kwa uongozi wa kiraia,” anasisitiza, akirejea Katiba inayotamka wazi kuwa jeshi linapaswa kuwa chini ya mamlaka ya kiraia.
Kadri siku ya kupiga kura inavyokaribia, Bobi Wine anaendelea na kampeni zake chini ya ulinzi mkali, mara nyingi akiwa amevaa koti la kuzuia risasi na kofia ya chuma. Picha za kampeni zinaonesha wafuasi wake wakikabiliana na gesi ya kutoa machozi na maji ya kuwatawanya, lakini ari yao haijapungua.
Kwa Bobi Wine, mapambano haya si ya mtu mmoja bali ni ya taifa. “Huu ni uchaguzi wa ukombozi,” anasema. “Ni wakati wa wananchi kudai na kutumia sauti zao kupitia sanduku la kura.”
Chanzo: BBC
0 Comments